Diagnose
Mensen met levercirrose in een vroeg stadium hebben meestal geen symptomen. Vaak wordt cirrose voor het eerst opgemerkt tijdens een bloedonderzoek of een controle om een andere reden. Om de diagnose te bevestigen, wordt meestal een combinatie van laboratoriumonderzoek en beeldvormende diagnostiek uitgevoerd.
Tests
Een zorgverlener kan een of meer tests aanvragen om de leverfunctie te controleren, waaronder:
- Laboratoriumonderzoek. Een zorgverlener kan bloedonderzoek aanvragen om te controleren op tekenen van leverfunctiestoornis, zoals een verhoogd bilirubinegehalte of bepaalde enzymen. Om de nierfunctie te beoordelen, wordt het creatininegehalte in het bloed gecontroleerd. Er wordt een bloedbeeld bepaald en het bloed wordt gescreend op hepatitisvirussen. De internationale genormaliseerde ratio (INR), ook wel protrombinetest genoemd, wordt gecontroleerd om het stollingsvermogen van het bloed te bepalen. De resultaten van deze tests samen tonen de aanwezigheid van cirrose aan.Een zorgverlener kan mogelijk de onderliggende oorzaak van cirrose vaststellen op basis van uw medische geschiedenis en bloedonderzoek. Bloedonderzoek kan ook inzicht geven in de ernst van de leveraandoening en hoe deze zich in de loop van de tijd ontwikkelt.
Zorgprofessionals gebruiken soms de informatie uit bloedonderzoeken om een zogenaamde MELD-score (Model for End-Stage Liver Disease) te berekenen. De MELD-score kan helpen bij het beoordelen van de leverfunctie en bij het nemen van beslissingen over monitoring en behandeling. Een hogere MELD-score betekent dat de leverfunctie verslechtert en dat intensievere monitoring of geavanceerde zorg nodig kan zijn. Zorgprofessionals volgen de MELD-score vaak in de loop van de tijd om te bepalen wanneer een verwijzing naar een leverspecialist of transplantatiecentrum nodig is.
De MELD-score is slechts een onderdeel van de beoordeling van cirrose. Zorgverleners houden bij het vaststellen van de ernst van cirrose ook rekening met symptomen, complicaties zoals vochtophoping of verwardheid, en de algehele gezondheidstoestand.
- Beeldvormende onderzoeken. Bepaalde beeldvormende onderzoeken, waaronder transiënte magnetische resonantie-elastografie (MRE), kunnen worden aanbevolen. Deze niet-invasieve beeldvormende onderzoeken sporen verharding of verstijving van de lever op. Waar in het verleden een leverbiopsie nodig zou zijn geweest, kan MRE dezelfde informatie verschaffen met minder ongemak en risico’s.Ook andere beeldvormende onderzoeken, zoals MRI, CT en echografie, kunnen worden uitgevoerd.
- Biopsie. Een weefselmonster, een biopsie genaamd, is niet per se nodig voor de diagnose, zeker niet nu magnetische resonantie-elastografie (MRE) op grote schaal beschikbaar is. Maar in bepaalde situaties kan een biopsie soms nog steeds nodig zijn.
Continue monitoring
Als u cirrose heeft, zal een zorgverlener waarschijnlijk regelmatige controles aanbevelen om te zien of de leverziekte is gevorderd of om te controleren op tekenen van complicaties, met name slokdarmvarices en leverkanker. Niet-invasieve tests worden steeds vaker beschikbaar gesteld om leverziekte in de gaten te houden.
Behandeling
De behandeling van cirrose hangt af van de oorzaak en de ernst van de leverschade. De doelen van de behandeling zijn het vertragen van de vorming van littekenweefsel in de lever en het voorkomen of behandelen van symptomen en complicaties van cirrose. Het is meestal niet mogelijk om cirrose ongedaan te maken. Bij ernstige leverschade kan ziekenhuisopname nodig zijn.
Behandeling van de onderliggende oorzaak van cirrose
In het beginstadium van levercirrose is het mogelijk om de schade aan de lever te beperken door de onderliggende oorzaak te behandelen. De behandelingsmogelijkheden omvatten:
- Behandeling van alcoholverslaving. Mensen met cirrose als gevolg van overmatig alcoholgebruik moeten volledig stoppen met drinken. Elk type en elke hoeveelheid alcohol is schadelijk voor de lever. Als stoppen met alcoholgebruik moeilijk is, kan een zorgverlener een behandelprogramma aanbevelen. Zo’n programma is doorgaans vereist voor iedereen die een levertransplantatie overweegt. Stoppen met alcoholgebruik kan leverschade vertragen, het risico op complicaties verlagen en de levensverwachting verbeteren bij mensen met alcoholgerelateerde cirrose.
- Gewichtsverlies. Mensen met cirrose, veroorzaakt door steatose als gevolg van stofwisselingsstoornissen, kunnen gezonder worden als ze afvallen en hun bloedsuikerspiegel onder controle houden.
- Geneesmiddelen ter bestrijding van hepatitis. Deze geneesmiddelen kunnen verdere schade aan levercellen, veroorzaakt door hepatitis B of C, beperken door een specifieke behandeling van deze virussen.
- Medicijnen om andere oorzaken en symptomen van cirrose te bestrijden. Medicijnen kunnen de progressie van bepaalde vormen van levercirrose vertragen. Bijvoorbeeld, bij mensen met primaire biliaire cholangitis die in een vroeg stadium wordt gediagnosticeerd, kunnen medicijnen de ontwikkeling van cirrose aanzienlijk vertragen.
Andere medicijnen kunnen bepaalde symptomen verlichten, zoals jeuk, vermoeidheid en pijn. Voedingssupplementen of vitaminen kunnen worden voorgeschreven om ondervoeding in verband met cirrose te behandelen. Supplementen kunnen ook helpen om zwakke botten, oftewel osteoporose, te voorkomen.
Het maken van gezonde leefstijlkeuzes kan uw lever beschermen en uw algehele gezondheid bevorderen. Deze keuzes omvatten een evenwichtig voedingspatroon, voldoende lichaamsbeweging (voor zover mogelijk) en het nemen van maatregelen om infecties te voorkomen. Uw zorgteam kan een zorgplan op maat voor u samenstellen en u specifiek voedingsadvies, vaccinaties en veilige pijnstillers aanbevelen.
